Tasarım tarihinden kesitler: Eero Saarinen

Koray Özsoy

Tasarım tarihinden kesitler: Eero Saarinen

Fin tasarımı denince akla ilk gelen Alvar Aalto, Timo Sarpaneva ve Tapio Wirkala gibi kült isimler arasında kuşkusuz Eero Saarinen de bulunur. Her ne kadar 1923 yılında ailesiyle Amerika’ya göç etmiş olsa da, geldiği coğrafyanın modern ve yalın izlerini çok çeşitli işlerine de yansıtmış olan Saarinen’in tasarım yolculuğu birçok ilgi çekici ve önemli durağı da içerisinde barındırıyor.

“Organic chair”, “Womb chair”, “Grasshopper chair”, “Tulip chair” gibi birçok ikonik üründe imzası bulunan, günümüzün modern akımlarının öncülerinden biri olarak kabul edilen ünlü Finlandiyalı mimar-tasarımcı Eero Saarinen 1910 yılında Finlandiya’nın Hvitträsk şehrinde doğdu. Daha küçük yaşta ailesiyle birlikte Amerika’ya göç etmek durumunda kalan Saarinen, bu erken ayrılığa rağmen doğduğu bölgenin karakteristik izlerini işlerine de yansıtmayı başardı. Bunda göç sonrası erken yaşta hemen heykel ve mobilya tasarımı dersleri almaya başlamış olmasının da etkisi olduğu söylenebilir.

Sanat ve tasarım ile olan bu erken tanışıklıkta Michigan’da yaşadıkları dönemde Cranbrook Sanat Akademisi’nde ders veren babası Eliel Saarinen’in de payı büyüktü. Bulunduğu bölge Saarinen’e yalnızca sanat ve tasarımı değil, tasarım tarihinin bugünkü kült isimlerinden Ray ve Charles Eames, Florence Knoll ile tanışma fırsatını verdi. Bu dostluklar tasarım tarihi için oldukça önemli olan akım ve çalışmaların tohumları olarak da görülebilir.

Eğitim sürecinde bir dönemi de Paris’te geçiren Saarinen, Yale Mimarlık Fakültesi’nde öğrenimini sürdürdü. Daha sonra kısa bir süre Avrupa’da çeşitli çalışmalar gerçekleştirdikten sonra babasının da aktif olarak görev aldığı Cranbrook’a geri döndü. İlk önemli işine ise Charles Eames ile birlikte tasarladığı “Organic” sandalyeyle imza attı. 40’lı yılların başına kadar çeşitli projelere devam eden Saarinen bu dönemin bir bölümünü de Amerikan ordusunda geçirdi. Burada çeşitli illüstrasyonlar ve el kitapları üzerine çalıştı.

1950’de babasının ölümünden sonra “Eero Saarinen and Associates” ismi altında kendi ofisini kuran Saarinen ile özdeşleşmiş çalışmaların başında Star Trek filmlerinden bildiğimiz “Tulip” isimli sandalye gelir. Fakat hem mimari hem ürün tasarımı olarak birçok önemli işe imza atan Saarinen’in ona ün kazandıran çarpıcı çalışmaları çok daha öteye gider. Bunların bazıları; Charles Eames ile ortak çalışması olan “Organic Chair”, “Grasshopper chair”, “Model No 72 Series”, “Womb chair”, John F. Kennedy Havaalanı’ndaki TWA Uçuş Merkezi ve Michigan’daki General Motors Teknik Merkezi şeklinde sıralanabilir.

1961 yılında daha 51 yaşındayken hayata veda eden Eero Saarinen gerek hayatı, gerek çalışmaları, gerek de öncü olduğu organik formların öne çıktığı modern yaklaşımla günümüzün önemli tasarım dahileri arasında sayılıyor.

Tulip Chair, Eero Saarinen

Tulip Chair, Eero Saarinen

TWA Uçuş Merkezi (JFK)

TWA Uçuş Merkezi (JFK)

Organic Chair

Organic Chair

Womb Chair and Ottoman

Womb Chair and Ottoman

Pin It

BU MAKALELER DE İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR