Geleceğin Kentinin ve Kentsel Yaşamının Konuşulmasında Kavramların Yeterliliği ve Bu Tartışmaların Tasarım Konusunda Getirebileceği Yeni Anlayışlar

İlhan Tekeli

Ülkemizin şehir ve bölge planlama ve sosyoloji konularında önemli isimlerinden sayın İlhan Tekeli’nin geçtiğimiz İzmir Mimarlar Odası mimarlık haftası için hazırladığı bildiriyi kendisininn izniyle sizlerle paylaşıyoruz.

I.GİRİŞ
İzmir Mimarlar Odası 2010 yılı Mimarlık Haftası için “Daha İyi Kentler, Daha İyiYaşamlar ve Tasarımla Sürdürülebilirlik” temasını seçtiğini bildirerek bir çerçeve bildiri sunmamı istedi. Ben de İzmir’den gelen bu öneriyi kabul ettim. Böyle çok geniş bir alanda sürdürülecek tartışmalara, açıklığını yitirmeyen bir çerçeve oluşturmak için başlangıçta bir sistematik kurmak gerekir. Bu nedenle tartışmalara girişmeden önce bu konuşmada izleyeceğim güzergahı sizinle paylaşacağım.

Günümüzdekinden daha iyi bir kent ya da kentsel yaşam kalıbı üzerinde konuşabilmek için öncelikle günümüz kentinin ya da yaşam kalıplarının eleştirel bir betimlemesinden başlamak yerinde olur. Söylediklerimin soyutta kalmayarak somutta anlam kazanabilmesi için bu yaklaşım yararlı olacaktır. Böyle bir betimlemeyi yaparken büyük kentler ve özellikle de İstanbul’daki son on yıllık eğilimler üzerinde duracağım. Kentlerin oluşumunda ve yaşam kalıplarında yaşanan gelişmeler ilk kez ve en açık şekilde kendilerini büyük kentlerde gösterirler. Bu nedenle kent araştırmacıları ya da plancıları gözlerini büyük kentlere dikerler. Büyük kentler onların laboratuvarı yerine geçer.

Bu gelişmeleri ana nitelikleriyle ortaya koyduktan sonra bunların eleştirilmesine dayanarak, daha iyinin nasıl geliştirilebileceği konusunda bir şey söyleyebilmek için, önceden bir eleştiri çerçevesinin kurulmuş olması gerekir. Oluşumları gözlemek olayları saptamak önemlidir ama bu saptamalardan yola çıkarak  daha iyiye nasıl ulaşılacağı konusunda bir öneride bulunmak için, bu saptamaları yorumlamak ve eleştirebilmek gerekir. Bunun için iyi bir kentin niteliklerinin neler olduğu, yaşam kalitesinden ne anlaşılmak gerektiği, kentin ve kentsel yaşamın dünyanın ekolojik dengelerinin sürdürülebilirliği açısından ne anlama geldiğini tartışmak ve bu alanlarda var olan kavramsal çerçevelerin yetersizliğini tartışmak ve yeni kavramlar önerebilmek gerekir.

Durumun eleştirel bir betimlemesini yaptıktan ve durumun değerlendirmesi için  yeni bir kavramsal çerçevesinin oluşmasını sağladıktan sonra benim gibi bir plancı durumu daha iyiye götürmek için nasıl müdahale edilebileceği konusunu ele almak gereğini hissedecektir.Bu bölümde önce yaşam kalitesi kavramını irdeleyeceğim, daha sonra bu tür tartışmalarda devre dışı bıraktığımız birlikte yaşam stratejilerinin geliştirilmesi konusu üzerinde duracağım. Günümüz Türkiye’sinde ister bölgesel ölçeklerde olsun, ister kent ölçeğinde olsun Türkiye’nin ciddi birarada yaşama sorunlarıyla karşılaştığını biliyoruz. Tüm diğer konular birarada yaşamayı başarmış olma koşulunu yerine getirmiş olmaktan sonra gelmektedir. Bu varsayım konusunda çok önemli sıkıntılar yaşanıyorsa, tabii ki bu konu üzerinde de durmak gerekir. Üçüncü olarak bir mimarlar topluluğuna konuştuğum için tasarımla müdahale kavramının kazanmakta olduğu yeni içerikler üzerinde duracağım, bunu planlama anlayışının nasıl bir değişme içine girdiği izleyecek.

Çizdiğimiz güzergahta ilerlemeye başlayalım.

Sayfalar: | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | Sonraki »
Pin It

BU MAKALELER DE İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR